Jak prawidłowo zbudować elektryczne ogrodzenie? Najważniejsze zasady montażu pastucha elektrycznego
Elektro-pastuch to jeden z najskuteczniejszych sposobów zabezpieczania terenu oraz wyznaczania przestrzeni dla zwierząt. Sprawdza się zarówno w przypadku koni, bydła, jak i przy ochronie ogrodów przed dziką zwierzyną, taką jak sarny czy jelenie. Aby ogrodzenie działało niezawodnie, musi być wykonane zgodnie z zasadami. Poniżej przedstawiamy najważniejsze wskazówki, które warto wziąć pod uwagę przy montażu pastucha elektrycznego.
1. Elektryczne ogrodzenie nie musi tworzyć zamkniętego obiegu – ważne jest prawidłowe napięcie przewodników
Pastuch elektryczny nie musi być prowadzony w formie zamkniętej pętli. Znacznie ważniejsze jest odpowiednie napięcie przewodników: lin, taśm, plecionek lub drutów. Powinny być one naciągnięte tak, aby nie stykały się z gałęziami, roślinnością czy krzewami, ponieważ każde takie dotknięcie obniża skuteczność impulsu lub może powodować uciekanie prądu do ziemi.
Dla utrzymania pełnej efektywności ogrodzenia zaleca się regularne wykaszanie trawy i chwastów bezpośrednio pod linią ogrodzenia. Ogranicza to straty energii oraz zapobiega zwarciom, dzięki czemu ogrodzenie działa stabilnie niezależnie od warunków.
2. Prawidłowe uziemienie – solidny bolec uziemiający to podstawa
Skuteczność pastucha elektrycznego w największym stopniu zależy od jakości uziemienia. Zawsze stosuj solidny, ocynkowany bolec uziemiający dopasowany do mocy elektryzatora. Im mocniejsze urządzenie, tym dłuższy i grubszy powinien być uziom — w praktyce najlepiej sprawdzają się ocynkowane bolce o długości około 1 metra.
W przypadku elektryzatorów o większej mocy warto użyć kilku bolców połączonych szeregowo (jeden za drugim), ustawionych w ziemi w odstępach około 3 metrów. Taki układ znacznie poprawia przewodność i stabilność działania ogrodzenia.
W okresie suszy dobrze jest podlewać miejsce uziemienia wodą, ponieważ sucha gleba przewodzi prąd znacznie gorzej. To prosty sposób na zwiększenie skuteczności całego systemu.
3. Nigdy nie wiąż przewodów – używaj dedykowanych łączników
Łączenie przewodników poprzez ich zwykłe wiązanie (plecionki, liny, taśmy czy drutu) znacząco obniża skuteczność działania pastucha. W miejscu wiązania druciki wewnątrz przewodnika przepalają się, co powoduje utrudniony przepływ prądu i osłabienie impulsu na całej długości ogrodzenia.
Nawet jeśli zastosujemy bardzo mocny elektryzator, a przewody będą związane zamiast połączone łącznikiem, ogrodzenie nie uzyska właściwego napięcia, a impuls na liniach będzie zbyt słaby, by skutecznie odstraszyć lub zatrzymać zwierzęta.
Dlatego zawsze stosuj dedykowane łączniki dopasowane do rodzaju przewodnika (do taśmy, plecionki, linki lub drutu). Zapewniają one pełną ciągłość przewodzenia, trwałość połączenia oraz stabilne działanie pastucha w każdych warunkach.
4. Wybieraj wysokiej jakości przewody przyłączeniowe – podwójnie izolowane i przystosowane do wysokiego napięcia
Do połączenia elektryzatora z ogrodzeniem nie należy używać przypadkowych kabli (np. ogrodowych lub energetycznych). Muszą to być specjalne przewody przyłączeniowe, przeznaczone do pracy z wysokim napięciem.
Profesjonalny kabel przyłączeniowy ma podwójną izolację odporną na warunki atmosferyczne oraz rdzeń z przewodzącej miedzi, co zapewnia bardzo niskie straty prądu. Przewód taki jest elastyczny, łatwo się układa i może być prowadzony zarówno nad ziemią, jak i pod ziemią, bez ryzyka przebicia izolacji.
Wysokiej klasy przewód może przewodzić napięcie do 20 000 V, zachowując stabilność i bezpieczeństwo pracy.
5. Dobierz odpowiednią wysokość słupków do gatunku zwierząt
W przypadku ogrodzeń dla koni oraz ogrodzeń ochronnych przeciwko sarnom i jeleniom kluczowe jest stosowanie słupków o całkowitej wysokości minimum 1,5 m. Dotyczy to szczególnie plastikowych słupków ze szpilką ok. 20 cm, które po wbiciu w podłoże dają około 1,3 m wysokości nad ziemią. Niższe ogrodzenie może być nieskuteczne — zarówno konie, jak i dzika zwierzyna są zwierzętami skocznymi i mogą je łatwo przeskoczyć.
Stałe ogrodzenia dla koni – słupki Equisafe
W przypadku stałych ogrodzeń dla koni rekomendujemy słupki Equisafe o wysokości 1,8 m. Po osadzeniu około 40 cm w ziemi, słupek wystaje około 1,4 m ponad poziom gruntu, co zapewnia lepszą widoczność ogrodzenia, bezpieczeństwo oraz ogranicza chęć prób jego pokonania.
Słupki z kompozytu Hanit
Jeżeli ogrodzenie budowane jest na słupkach z kompozytu Hanit, zalecamy dobór wysokości w zależności od wielkości koni:
-
2,0 m – dla dorosłych koni
-
1,75 m – dla kucyków i mniejszych koni
Tak dobrana wysokość słupków zapewnia właściwą linię ogrodzenia, czytelny sygnał granicy dla koni oraz minimalizuje ryzyko przeskakiwania.
6. Elektryzator powinien być odporny na warunki atmosferyczne i prawidłowo zamontowany
Wybierając elektryzator, zwróć uwagę na klasę szczelności obudowy. Aby urządzenie mogło pracować na zewnątrz, jego obudowa powinna mieć minimum klasę IP44 lub IPX4. Oznacza to odporność na zachlapanie wodą oraz wilgoć występującą na otwartej przestrzeni. Im wyższa klasa szczelności, tym lepsza ochrona elektroniki przed deszczem, śniegiem i pyłem, co przekłada się na trwałość i bezawaryjność.
Miejsce montażu elektryzatora
-
nie montuj elektryzatora bezpośrednio w miejscu narażonym na ciągły deszcz,
-
najlepiej umieścić go pod wiatą, zadaszeniem lub osłoną, tak aby był chroniony od góry.
Uwaga – nie stosować folii!
Elektryzatora nie wolno zabezpieczać workiem foliowym ani szczelnie zamkniętą pokrywą bez wentylacji. Powoduje to skraplanie pary wodnej wewnątrz urządzenia, co może doprowadzić do zwarcia, korozji podzespołów, a nawet trwałego uszkodzenia.